Przeprowadzanie scyntygrafii u psów i kotów
Skomplikowane i ukryte przyczyny kulawizny zawsze stanowiły duże wyzwanie dla lekarzy weterynarii.Niejednokrotnie nie można stwierdzić w chorej kończynie obrzęku lub wzmożonego ucieplenia. Reakcji bólowych nie wywołują także próby zgięciowe i rozciągające.
Wówczas wykonane są zdjęcia rentgenowskie, które dostarczają informacji o morfologii kości. Układ kostny jest wprawdzie bardzo dobrze widoczny i w wielu przypadkach można stwierdzić odchylenia od normy, ale obraz, zwłaszcza przy małych zaburzeniach, często nie rozstrzyga, czy stwierdzana zmiana rzeczywiście wywołuje daną chorobę, czy też jest nieistotna dla przebiegu choroby.
W scyntygrafii, odwrotnie niż w przypadku zdjęć rentgenowskich, ciało badanego nie jest biernie prześwietlane przez wiązkę promieniowania, lecz samo wysyła kwanty promieniowania. W ten sposób dostarcza aktualnych informacji o aktywności danych fragmentów szkieletu.
Scyntygrafia jest badaniem metabolizmu kostnego i mówi o tym, gdzie znajduje się zmiana odpowiedzialna za daną chorobę.
Czy scyntygrafia jest rzeczywiście odkryciem najnowszych czasów?
Badania scyntygraficzne przeprowadza się w medycynie człowieka już od dziesięcioleci. W większości przypadków znajdowała ona zastosowanie w określaniu aktywności tarczycy, w lokalizowaniu patologii w kośćcu oraz w określaniu, czy choroba nowotworowa jest rozsiana do kości. Miała również znaczną rolę w diagnostyce kulawizny u koni.
Z tego powodu scyntygrafia w weterynarii sosowana jest już od 20 lat. W ostatnich latach odnotowano wzrost zastosowania scyntygrafii, ponieważ pojawiły się na rynku urządzenia przenośne. W naszej klinice od lat stosowana jest scyntygrafia u koni jak również u małych zwierząt. Tego typu pacjenci są bardzo często przekazywani nam z Wolnego Uniwersytetu w Berlinie, gdzie metoda ta cieszy się dużym powodzeniem.
Na czym polega scyntygrafia?
Kość ulega stale procesowi przebudowy. Za proces ten odpowiedzielne są osteoklasty i osteoblasty.
Aktywność osteoblastów jest wizualizowana w następujący sposób:
Pacjentowi wstrzykuje się lekko promieniotwórczą substancję (technet), która ulega szybkiemu rozkładowi, i którą wcześniej w laboratorium połączono z polifosforanem.
Ponieważ polifosforany chętnie łączą się z aktywną metabolicznie kością, w rejonach o najwyższej przebudowie gromadzi się technet. Technet wysyła z kolei promieniowanie gamma, które jest rejestrowane za pomocą gamma-kamery. W ten sposób można zobaczyć, w których częściach kości zachodzą najbardziej intensywne procesy przebudowy kostnej.
Z miejsc, w których znajduje się wiele (aktywnej metabolicznie) tkanki kostnej, do detektora dochodzi dużo promieniowania. Przy ocenianiu tak powstających obrazów poszukuje się punktów w kośćcu, z których wychodzi najwięcej promieniowania. Takie miejsca określa się mianem "punktów gorących" (hot spots).
Ponieważ metabolizm kostny każdego zwierzęcia jest inny, zdrowe kończyny są dla porównania także badane. Dzięki temu można określić nawet najmniejsze odchylenia.
Jaki jest przebieg badania?
Po wstrzyknięciu izotopu, ze względu na zachodzące w organizmie procesy dystrybucji i metabolizmu, należy poczekać ok. trzech godzin zanim zwierzę zostanie ułożone na łóżku lub sondzie. Sporządzenie jednego obrazu trwa od jednej do dwóch minut. Dlatego, aby uniknąć zakłócających ruchów zwierzęcia, zalecane jest podanie lekkiej narkozy. Wykonanie wszystkich zdjęć zwykle trwa pół godziny.
Jakie korzyści przynosi scyntygrafia małym zwierzętom?
Jak liczne i złożone są przyczyny kulawizny u zwierząt, tak liczne i złożone są metody jej leczenia. Przed rozpoczęciem leczenia musi zostać postawiona pewna diagnoza. Niepełne informacje mogą przyczynić się do niepotrzebnego przedłużenia cierpień zwierzęcia lub je wręcz nasilić.
Właściwe stosowanie terapii układowych i miejscowych wymaga pełnego obrazu makro- i mikropatologii choroby.
Dotyczy to również korzystania z możliwości, ktore oferuje scyntygrafia. Zwłaszcza w przypadku chorób, w których występują procesy zapalne (np. artretyzm, zapalenie kości i stawów, OCD, dysplazja, dyskopatia, nowotwór) metoda ta dostarcza cennych wskazówek, które ułatwiają odpowiednio wcześnie postawić właściwe rozpoznanie i tym samym zaplanować ukierunkowane leczenie.